Eliza Mondegreen (1): interview met Sybilla Claus

Gepubliceerd op 23 november 2024

De jonge Alicia, die wordt geïnterviewd in Gender Rebels, houdt van kickboksen en leert meisjes zelfverdediging.

Sociaal-wetenschapper Eliza Mondegreen, bekend van haar onderzoek naar online trans-gemeenschappen en detransitioners, interviewt Sybilla Claus over haar boek Gender Rebels.

Over de inspiratie voor het boek

Claus uit haar zorgen over wat hedendaagse meisjes meemaken. Zij beschrijft een tienermeisje met een migratie-achtergrond dat worstelt met haar lichaam nadat zij door klasgenoten werd beschaamd: 'This is pure hate against girls.' Zij ziet dat moderne meisjes op elkaar lijken in uiterlijk en vraagt waarom afwijken van het feminiene ideaal nog steeds gestigmatiseerd is, ondanks het progressieve beleid in Nederland.

Over de titel

Claus verbindt Gender Rebels aan het feminisme van de jaren zeventig en tachtig, dat de strijd voerde tegen beperkende genderrollen — niet tegen de biologische sekse zelf. Zij benadrukt de collectieve emancipatie van die generatie via vechtsport, zelfverdedigingscursussen en feministische instellingen, en zet dat af tegen de individualistische lichaamsmodificatie van nu.

Over generationele verschuivingen

Claus noemt nieuwe uitdagingen: smartphone-verslaving, onwetenschappelijke genderideologie en de invloed van islam in de Europese jeugdcultuur. Zij maakt zich zorgen over online ruimtes waar meisjes hiërarchieën ontwikkelen op basis van slachtofferschap en waar fanfictie-gemeenschappen medische transitie normaliseren als ontsnapping aan het vrouw-zijn.

Over de bijdragers

Claus prijst de internationale auteurs, onder wie onderzoekers van trans-gemeenschappen en geweldsdocumentatie. Meer dan een derde van de bijdragers deed dat onder een andere naam vanwege veiligheidsredenen — zij betreurt de beperkingen op feministisch debat.

Over de evolutie van het boek

Het project groeide van een Nederlandse uitgave naar een internationaal werk van 368 pagina's, met stemmen uit de VS, Finland, België, Denemarken, het VK en Hong Kong.

Verrassende ontdekkingen

Claus benoemt de zelfcensuur onder potentiële bijdragers en deelt het verhaal van een lesbisch meisje met kort haar dat tijdens een gemengde rugbywedstrijd raakte gewond en haar sportdromen niet kon vervolgen — een illustratie van overlappende uitsluiting.

Hoop voor de lezers

Claus wil meisjes helpen hun lichaam te accepteren, zelfvertrouwen op te bouwen en feministisch actief te worden in plaats van medische transitie te zoeken. Haar oproep: 'Get away from that screen! Visit a friend instead, play a sport, read, laugh, fall in love.'